ხორბლის ნათესში სარეველები აღმოცენებას კულტურულ მცენარესთან ერთად იწყებენ. შემოდგომაზე მათი კონტროლი გადამწყვეტია, რადგან ამ დროს სარეველა ხორბალს ართმევს სასიცოცხლო რესურსებს: ტენს, ნიადაგის ენერგიას და აზოტს.

თუ ბრძოლას გაზაფხულამდე გადავდებთ, სარეველები უკვე მძლავრ ფესვთა სისტემას ჩამოაყალიბებენ, მათი განადგურება გაცილებით რთული (და ძვირი) გახდება, ხოლო ხორბალი ზამთარს დასუსტებული შეხვდება.

შემოდგომის ჰერბიციდის შეტანა უზრუნველყოფს „სუფთა სტარტს“, რაც ბარტყობის პროცესის სრულფასოვან განვითარებას უწყობს ხელს.

ზამთრის დაბალი ტემპერატურები და ყინვები ხშირად აზიანებს ხორბლის ფოთლოვან მასას და აფერხებს ფესვის მუშაობას. გაზაფხულზე, ტემპერატურის მატებასთან ერთად, მცენარეს სჭირდება „ბიძგი“ ვეგეტაციის განახლებისთვის.

ამ დროს ხორბალი ფიზიოლოგიურად სუსტია და უჭირს ნიადაგიდან საკვები ნივთიერებების ათვისება. თუ რეაბილიტაცია დაგვიანდა, მცირდება პროდუქტიული ღეროების რაოდენობა, რაც პირდაპირ აისახება საბოლოო მოსავალზე.

აზოტი (N) არის მცენარის ცილების, ფერმენტებისა და ქლოროფილის მოლეკულის ცენტრალური კომპონენტი. ხორბლის შემთხვევაში, აზოტის ადრეული მიწოდება ვეგეტაციის განახლებისთანავე (BBCH 21-25 ფაზა) კრიტიკულია, რადგან სწორედ ამ დროს ყალიბდება მცენარის ბარტყობის კოეფიციენტი.

მეცნიერულად, აზოტი ახდენს ჰორმონალური ბალანსის სტიმულირებას, რაც აიძულებს მცენარეს წარმოქმნას მეტი გვერდითი ყლორტი. თუ აზოტის დონე დაბალია, მცენარე ახდენს „აბორტირებას“ — აჩერებს გვერდითი ყლორტების განვითარებას და მთელ ენერგიას მხოლოდ მთავარ ღეროზე ხარჯავს, რაც ჰექტარზე პროდუქტიული თავთავების რაოდენობას 30-40%-ით ამცირებს.

გარდა ამისა, აზოტი მონაწილეობს ფოტოსინთეზურ აქტივობაში. ადრეულ გაზაფხულზე აზოტის დროული მიწოდება ზრდის ფოთლის ზედაპირის ფართობს და ქლოროფილის კონცენტრაციას, რაც მცენარეს საშუალებას აძლევს მაქსიმალურად აითვისოს მზის ენერგია. მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ აზოტის ათვისება ნიადაგიდან დამოკიდებულია ტემპერატურაზე: +5°C-ზე ქვევით ფესვთა სისტემის მიერ აზოტის ტრანსპორტირება ნელდება.

ამიტომ, პირველი კვება უნდა დაემთხვეს ნიადაგის „გაღვიძებას“ და ტენის არსებობას, რათა სასუქი გადავიდეს მცენარისთვის ხელმისაწვდომ იონურ ფორმაში (NO3- ან NH4+).

მცენარის ფიზიოლოგიაში აზოტი (N) და გოგირდი (S) მჭიდრო კორელაციაშია. გოგირდი არის ისეთი შეუცვლელი ამინომჟავების შემადგენელი ნაწილი, როგორიცაა ცისტეინი და მეთიონინი, რომლებიც წარმოადგენენ ცილის სტრუქტურულ „აგურებს“.

მეცნიერულად დამტკიცებულია, რომ გოგირდის დეფიციტის დროს მცენარეში იბლოკება ფერმენტ ნიტრატრედუქტაზას აქტივობა. ეს ნიშნავს, რომ მცენარე იღებს აზოტს ნიადაგიდან, მაგრამ ვერ ახდენს მის მეტაბოლიზებას (გარდაქმნას ცილად). შედეგად, ქსოვილებში გროვდება არაორგანული აზოტი, რაც მცენარეს „აზარმაცებს“ და მოსავლის ხარისხობრივი მაჩვენებლები (წებოგვარა) მკვეთრად ეცემა.

ხორბლისთვის ოპტიმალური N:S თანაფარდობა არის დაახლოებით 10-12:1. თუ ეს ბალანსი დარღვეულია, აზოტოვანი სასუქების დიდი დოზით შეტანა ხდება არაეფექტური და ეკონომიკურად წამგებიანი.

გარდა ამისა, გოგირდი მონაწილეობს ქლოროფილის სინთეზში და აუმჯობესებს მცენარის მდგრადობას დაბალი ტემპერატურების მიმართ, რაც კრიტიკულია ადრეულ გაზაფხულზე, როცა ნიადაგი ჯერ კიდევ ცივია და გოგირდის ბუნებრივი მინერალიზაცია შენელებულია.

სპილენძი (Cu) ხორბლისთვის არ არის მხოლოდ საკვები ელემენტი; ის არის ფერმენტ პოლიფენოლოქსიდაზას აქტივატორი, რომელიც პასუხისმგებელია მცენარის უჯრედის კედლებში ლიგნინის სინთეზზე. ლიგნინი არის ბუნებრივი „პოლიმერი“, რომელიც აძლევს ღეროს მექანიკურ სიმყარეს.

სპილენძის დეფიციტის დროს უჯრედის კედლები რჩება თხელი და ელასტიური, რაც იწვევს ხორბლის მასობრივ დაწოლას (Lodging) ძლიერი წვიმისა და ქარის დროს. მეცნიერულად, სპილენძის საკმარისი რაოდენობა ქმნის ფიზიკურ ბარიერს სოკოვანი პათოგენებისთვის, რადგან მათ უჭირთ გამაგრებული უჯრედის კედლის გარღვევა.

მანგანუმი (Mn), თავის მხრივ, არის ფოტოსისტემა II-ის მთავარი კომპონენტი, სადაც ხდება წყლის ფოტოლიზი და ჟანგბადის გამოყოფა. მისი დეფიციტი პირდაპირ თიშავს ენერგიის წარმოების პროცესს. გარდა ამისა, მანგანუმი ააქტიურებს ფერმენტებს, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან მცენარის იმუნურ პასუხზე პურის ჟანგასა (Puccinia) და სეპტორიოზის (Septoria) წინააღმდეგ.

ამ ელემენტების ნაკლებობა განსაკუთრებით ხშირია მაღალი ორგანული ნივთიერებების მქონე ან ჭარბად კირნარ ნიადაგებზე.